De platformeconomie als disruptor. Zzp’ers aan de macht! Wekelijks lees je wel iets over deze manier van werken. Zijn die zzp’ers wel zo zelfstandig als de afkorting doet vermoeden? Vakbond FNV is een procedure gestart tegen TEMPER. Vinden wij interessant.

“Werk waar en wanneer je wil”, “Be your own boss”

So far so good, klinkt aantrekkelijk! Ik lees verder;

“Dé nieuwe vorm van werk waarin iedereen de kans krijgt om zelfstandig te zijn. Ook in beroepen waarin dat eerder nog niet mogelijk was. Zo dragen wij ons steentje bij aan de toekomst van werk. En laten we de wereld beter werken.”

De toekomst van werk…En een betere wereld. Ik zou me er bijna zelf bij aansluiten! Maar goed, ik heb al een baan. Althans, ik heb een uitzendbureau. Maar dat is schijnbaar iets enorm ouderwets. De platformeconomie rukt op en dendert door de uitzendmarkt heen. Hebben wij met Piekfijn de boot gemist? Of is het een wedstrijdje hard schreeuwen geworden?

Tarieven

Door deze nieuwe speler op de markt kregen alle uitzendbureaus te maken met 2 problemen; Temper kan tot €9 per uur minder vragen aan dezelfde opdrachtgevers en personeel kan gemiddeld €5 per uur meer verdienen bij dezelfde opdrachtgevers. Hoe? Omdat werknemers bij Temper ‘freeflexers’ worden genoemd. Nieuw woord, maar een oud concept; het zijn zzp’ers. Zzp’ers die exact dezelfde werkzaamheden verrichten als uitzendkrachten in loondienst, maar waarvoor geen sociale lasten en pensioenen voor worden afgedragen. Logisch gevolg? Je raad het al; studenten schrijven zich uit bij uitzendbureaus, schrijven zich in bij Temper, zijn ineens ‘freeflexers’ en gaan bij dezelfde opdrachtgevers voor een hogere tarief aan de slag.

Vragenrondje

We schreven een half jaar geleden een brief naar de belastingdienst. Het lijkt ons ook best relaxt om geen belasting te betalen namelijk.

‘Wat zijn de voorwaarden voor het werken met zelfstandigen als bemiddelaar?’ En: ‘Wat is in jullie ogen een bemiddelaar? Een Uitzendbureau? Detacheerder? Uitzender? Platform? Of is er door alle technologische ontwikkelingen niet echt meer onderscheid te maken?

De heren van de belastingdienst hadden geen idee. Na een sessie van een klein uur waren we niets opgeschoten en moesten we ‘wachten op wat de minister ging doen’.

Poging 2. Nu vroegen we niet zelf om een gesprek, maar werden wij onderworpen aan een boekenonderzoek. Voor ons een mooie gelegenheid om nogmaals met de specialisten op het gebied van schijnzelfstandigheid om tafel te gaan en te bespreken wat nu wél en wat nu niét mag.

Oordeel  2

Als uitzender mag je geen zzp’ers uitzenden omdat je als uitzendbureau per definitie zeggenschap hebt over de gedragingen van de uitzendkracht. Ook kon de Belastingdienst ‘zich niet voorstellen dat er op de werkvloer onder eigen verantwoordelijkheid en zonder aanwijzingen of instructies kon worden gewerkt’. Personen die opdrachten en aanwijzingen (kunnen) krijgen worden niet als zelfstandig aangemerkt. Prima. Met een blauwe griffel en een mooie enveloppe kregen we de mededeling dat onze boeken netjes in orde waren en dat er per 1 januari 2021 geen zzp’ers mogen worden uitgezonden. Check.

Echter, tot mijn grote verbazing bleven mijn vragen over de platformeconomie onbeantwoord. Want nog steeds raakte we opdrachtgevers en horeca-talenten kwijt. Ondertussen blijven platformen volledig buiten beschouwing door het label ‘platform’.

Ik deed nog een poging; ‘Waarom is Temper eigenlijk geen uitzendonderneming en een uitzendbureau wel? Of waarom zijn wij bijvoorbeeld geen platform, net als Temper?’. Onze organisaties houden er nagenoeg dezelfde werkwijzen op na. Ik schetste een aantal overeenkomsten;

  • Opdrachtgevers zetten op dezelfde manier diensten uit. Via een online portal.
  • Medewerkers kunnen zich op dezelfde manier digitaal inschrijven voor diensten.
  • Medewerkers van Piekfijn en van Temper staan zij aan zij te werken in de garderobe of achter de bar. Er is geen verschil in werkzaamheden of ervaring. Bovendien hebben ze dezelfde kledingvoorschriften.
  • Medewerkers van Piekfijn en Temper krijgen dezelfde briefing, dezelfde aanwijzingen en dezelfde begeleiding van de partymanagers op locatie.
  • Medewerkers van Piekfijn en van Temper krijgen allemaal een evaluatie, inclusief rapportcijfer.

Onze vraag was: Waarom moeten wij voor exact dezelfde mensen en exact dezelfde werkzaamheden wél premies afdragen (zorgverzekeringswet, werkloosheidswet, ziektewet de pensioenregelingen etc.) maar hoeft Temper dat niet? En waarom gelden voor ons wél de strenge administratieve verplichtingen zoals het houden van kopieën van paspoorten, loonheffingsformulieren, arbeidscontracten etc, maar kan je zelfs als ‘zelfstandige’ aan de slag bij Temper zonder überhaupt een inschrijving bij de KVK te hebben voltooid? Vragen waar de controleurs geen antwoord op konden geven.

Gelukkig is de FNV nu een procedure gestart om de boel weer gelijk te trekken, want bij de belastingdienst is geen lijn te ontdekken. In de whitepaper van afgelopen week schiet de FNV in ieder geval met scherp, en raak.

“Wat wij doen is nieuw”, zegt Temper. Ik zeg; de vrijheid om te werken “waar, wanneer en voor wie je wil” is niet nieuw, dat doen uitzendkrachten overal. Hartstikke freeflex, maar dan eerlijk. Vanaf 1 januari 2021 iedereen een contract.

– Thijs Bos